قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
45
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
از كاخ علقمه تا شهر سمرقند « 1 » دو فرسخ . بنا بر اين از شهر بخارا تا سمرقند سى و هفت فرسخ راه است . از سمرقند تا باركت « 2 » چهار فرسخ . از باركت تا خشوفغن « 3 » در بيابان قطوان « 4 » چهار فرسخ . از خشوفغن تا فورنمذ « 5 » كه سلسله كوهى است ، پنج فرسخ . از فرونمذ تا زامين « 6 » واقع در بيابان چهار فرسخ . و زامين جايى است كه دو راه از آن جدا مىشود ، راهى به شاش ( چاچ ) و راهى به سوى فرغانه « 7 » مىرود . و امّا راه شاش ( چاچ ) : از زامين تا خاوص « 8 » واقع در بيابان شش فرسخ .
--> ( 1 ) Samarkand ، ر ك به ابن خرداذبه ، صص 26 - 27 - 29 - 30 - 40 - 169 - 172 - 181 ؛ اصطخرى ، صص 316 - 317 - 318 - 319 - 320 - 321 - 322 - 323 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، صص 406 - 407 - 408 - 409 - 410 - 411 - 412 ؛ مقدسى ، صص 278 - 279 - 322 - 325 - 342 - 345 ؛ ياقوت ، ج 3 ، صص 246 - 247 - 248 - 249 - 250 ؛ ابو الفداء ، صص 557 - 558 - 559 - 569 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، صص 489 - 492 - 501 . ( 2 ) Barkat ، ابن خرداذبه به صورت باركث Barkath ضبط كرده است ؛ ص 26 ، اصطخرى ، ص 322 ؛ ابن حوقل اين محل را به صورت اباركث ضبط كرده ، ج 2 ، ص 411 ؛ مقدسى هم ( اباركث ) ضبط كرده ، ص 279 . ( 3 ) Khoschoufaghan ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 26 . ( 4 ) Katawan ، ر ك به ابن حوقل ، ج 2 ، ص 422 . ( 5 ) Fournamadh ، دحويه در پاورقى متن عربى كتاب ، ص 203 ، اين محل را به فورهه تصحيح كرده است . اصطخرى محل مذكور را بورنمذ ضبط كرده ، ص 322 ؛ ابن حوقل ( فورنمذ ) ضبط كرده ، ج 2 ، ص 411 ؛ مقدسى ( بورنمذ ) ضبط كرده ، ص 279 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 495 . ( 6 ) Zamyn ، ر ك به ابن خرداذبه ، ص 26 - 27 ؛ اصطخرى ، ص 326 - 327 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 414 - 415 ؛ مقدسى ، ص 277 ؛ سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 505 . ( 7 ) Farghana ( 8 ) Khawac ، دخويه در پاورقى متن كتاب ص 204 ، اين محل را به حارص تصحيح كرده است . ر ك به ابن خرداذبه ، ص 27 ؛ اصطخرى ، ( خاوس ) ضبط كرده ، ص 337 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 423 ؛ مقدسى ، ص 342 .